17 projecten RAAK-mkb toegewezen

Kunststoffen zijn onmisbaar in onze samenleving, maar veroorzaken ook groeiende milieuproblemen zoals microplastics en moeilijk afbreekbaar afval. Daarom zoeken bedrijven naar duurzame en biologisch afbreekbare alternatieven. PHA is een veelbelovend biopolymeer dat onder geschikte omstandigheden volledig kan afbreken. In de praktijk blijkt het echter lastig om dit materiaal betrouwbaar te verwerken met bestaande productietechnieken, waardoor grootschalige toepassing achterblijft. Dit project ontwikkelt praktische ontwerp- en verwerkingsrichtlijnen waarmee bedrijven PHA veilig en voorspelbaar kunnen toepassen. Zo ondersteunen we de overstap naar duurzamere producten en dragen we bij aan een circulaire en toekomstbestendige kunststofketen.

Penvoerder: Zuyd Hogeschool

Steeds meer mkb’ers willen duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het MISO-consortium ondersteunt dit via een praktijkgericht RAAK-mkb-project rond steward-ownership: een innovatieve eigendomsstructuur die missie en zeggenschap borgt. In samenwerking met 15 partners, waaronder mkb’ers, hogescholen en brancheorganisaties, worden concrete tools, handreikingen en communicatiemiddelen ontwikkeld. Door co-creatie, impactmetingen (zoals de Common Good Matrix) en verdiepende casestudies ontstaat kennis die direct toepasbaar is. Het project inspireert hiermee ondernemers binnen en buiten het consortium, voedt onderwijs en wetenschap, en draagt zo bij aan een veerkrachtige, eerlijke economie met brede welvaart als doel.

Penvoerder: Avans Hogeschool

Marketing stimuleert consumptiegroei. Dat gebeurt vaak via misleidende marketingpraktijken die mens, milieu en maatschappij belasten. Steeds meer marketeers erkennen dat oneindige groei op een eindige wereld niet houdbaar is. Dit onderzoek werkt met intrinsiek gemotiveerde mkb-marketeers aan een transitie naar eerlijke marketing. Met 6 mkb-partners, NIMA en een klankbordgroep ontwikkelt het consortium een collectieve gedragscode en ontwerpmethode om deze praktijk in organisaties te verankeren. Het lectoraat Ondenkbare Marketing wil hiermee een haalbaar alternatief bieden voor Marketing As Usual, zodat professionals bijdragen aan systeemverandering. Via Participatory Action Research en diverse onderzoeksmethoden leren organisaties eerlijke marketing te ontwikkelen en toe te passen.

Penvoerder: Avans Hogeschool

Crowdlendingplatforms helpen kleine en middelgrote ondernemingen om financiering te verkrijgen van vele kleine investeerders. Dit project ontwikkelt een eenvoudig en praktisch stappenplan om investeerders te informeren over hoe duurzaam een bedrijf is. Duidelijke duurzaamheidsinformatie (op het gebied van milieu, maatschappij en bestuur) trekt meer investeerders aan, vermindert risico's en rentetarieven en ondersteunt zo de groei en continuïteit van Nederlandse kleine en middelgrote ondernemingen.

Penvoerder: Hogeschool Utrecht

Nederland telt 750 craft brouwerijen en duizenden bieren; samen genereren ze een miljardenomzet en leiden ze de Europese markt. Innovatie stagneert omdat wetenschappelijk onderzoek gefragmenteerd is, terwijl de cruciale hop gist interactie (bepalend voor smaak en troebelheid) nog onbegrepen blijft. In dit project werken de onderzoekers met brouwers, hoptelers, de branchevereniging en een brouwschool om het moleculaire hoplandschap en de gistreacties daarop te onderzoeken, inclusief timing van hoptoevoeging en gisteiwit expressie. De verkregen kennis wordt vertaald naar nieuwe recepten, getest in pilot  en productie omgevingen, en gedeeld via de branchevereniging om de concurrentiepositie en winstgevendheid van Nederlandse craft brouwerijen te versterken.

Penvoerder: Avans Hogeschool
 

In Nederland neemt het aantal mensen met een beroerte toe, vooral onder ouderen. Door een beroerte krijgen veel mensen problemen met lopen en balans, wat de zelfredzaamheid vermindert. Muziek kan hierbij helpen: eerdere studies laten zien dat bewegen op muziek leuker, motiverender en mogelijk effectiever is. Toch weten fysiotherapeuten nog weinig over hoe ze muziek het beste kunnen inzetten. Dit project onderzoekt met 25 deelnemers hoe muziek kan bijdragen aan het verbeteren van loopvaardigheden en mentaal welbevinden bij mensen na een beroerte, in samenwerking met patiënten en fysiotherapeuten.

Penvoerder: Avans Hogeschool

In Nederland wordt stoppen met ondernemen vaak gezien als falen, waardoor veel mkb-ondernemers te lang doorgaan, ondanks gezondheid, levensfase of veranderende marktomstandigheden. Dit leidt tot persoonlijke uitputting, financiële schade en verlies van economische waarde. Tegelijkertijd belemmert het de economische dynamiek doordat laagproductieve bedrijven schaarse middelen vasthouden. Dit project onderzoekt hoe mkb-ondernemers begeleid kunnen worden bij vrijwillige ondernemersuittreding. Samen met ondernemers, adviseurs en hogescholen worden barrières onderzocht en vertaald naar praktische interventies: keuzehulpen, handvatten voor adviseurs en onderwijs, zodat stoppen bespreekbaar wordt, schade wordt beperkt en de veerkracht van het mkb toeneemt.

Penvoerder: Hogeschool Rotterdam

Het project Biobased Black, geleid door Avans Hogeschool, ontwikkelt duurzame zwarte pigmenten voor producten zoals textiel, kunststoffen en voedsel. In plaats van traditionele pigmenten op fossiele basis, gebruikt het project hernieuwbare bronnen zoals biochar en schimmelpigmenten. Onderzoekers, studenten en industrie partners werken samen om deze pigmenten te testen in echte producten en te zorgen dat ze voldoen aan kwaliteits- en regelgevingseisen. Het project biedt praktische richtlijnen en prototypes om bedrijven te helpen overstappen op milieuvriendelijke zwarte kleurstoffen, waarmee zowel milieudoelen als innovatie worden ondersteund.

Penvoerder: Avans Hogeschool

Na een beroerte (CVA) houden veel mensen langdurige problemen met het gebruik van hun hand en arm. Intensief oefenen is nodig voor herstel, maar thuis trainen blijkt vaak lastig vol te houden. Dit project ontwikkelt een betaalbare en gebruiksvriendelijke handrevalidatietool voor zelfstandig thuisgebruik. De tool combineert een fysiek apparaat met een interactieve oefenomgeving en meet nauwkeurig de kracht van vingers en hand. Patiënten krijgen direct feedback, terwijl therapeuten op afstand de voortgang kunnen volgen. Zo wordt handrevalidatie effectiever, motiverender en beter toegankelijk.

Penvoerder: Fontys Hogeschool

Het OCTOPUS-onderzoek bekijkt hoe logopedie voor jonge kinderen slimmer en flexibeler kan worden georganiseerd om lange wachttijden te verminderen. Dat doen de onderzoekers door samen met ouders en logopedisten te in kaart te brengen wat zij nodig hebben, welke keuzes zij maken en wat daarin belemmert of helpt. Op basis daarvan ontwikkelen en testen ze nieuwe praktische behandelopties en duidelijke keuzehulpen, zodat logopedische zorg sneller beschikbaar is, past bij kind en ouder en haalbaar blijft voor praktijken.

Penvoerder: Hogeschool Utrecht

Door aanhoudende personeelstekorten zoeken mkb-bedrijven naar manieren om aantrekkelijk en inclusief werkgeverschap te versterken. Hoewel veel bedrijven het belang hiervan erkennen, blijkt het lastig om dit concreet vorm te geven. In dit project ontwikkelen we samen met 9 mkb-bedrijven een praktisch diagnose-instrument en een toolbox met sociale en technologische interventies. Denk aan werkplek-inclusiescan, objectievere werving- en selectiemethoden en een technologiewijzer. We vertrekken vanuit de strategie en personeelsvraagstukken van elk bedrijf. Samen met hogescholen en regionale partners werken we aan toepasbare kennis en hulpmiddelen die mkb-bedrijven ondersteunen bij het duurzaam bieden van passend werk aan mensen met diverse talenten en ondersteuningsbehoeften.

Penvoerder: Windesheim

Het HEATMAP project richt zich op het in kaart brengen van hitteknelpunten op de route van wandel- en hardloopevenementen en het implementeren van een nieuw ontwikkelde hittestress risicoclassificatie schaal, zodat evenementorganisaties ondersteund worden in het nemen van de juiste hitte-mitigerende maatregelen. Hierdoor worden de deelnemers aan de evenementen beter beschermd tegen de gevaren van hittestress tijdens inspanning en worden evenementorganisaties ondersteund om de evenementen veilig door te laten gaan in een veranderend klimaat.

Penvoerder: HAN University of Applied Sciences

GGZ en jeugdzorg kampen met lange wachttijden en personeelstekorten. Vaktherapie helpt mensen die moeite hebben met praten over hun gevoelens, maar digitale zorg richt zich vooral op gesprekstherapie. Daarom ontwikkelt de HAN sinds 2019 met praktijken en partners de VRhExp: een virtuele therapieruimte voor ervaringsgerichte therapie met VR-brillen. Het prototype bevat 28 werkvormen voor emoties, samenwerking en lichaamsbewustzijn. Ondanks goede resultaten wordt VRhExp nog weinig gebruikt in mkb-praktijken, omdat zij vaak geen IT-ondersteuning hebben. Dit project ontwikkelt richtlijnen, ondersteuning en een businesscase, zodat mkb-praktijken VRhExp kunnen gebruiken. Het resultaat: een werkvormenboek, een beslisondersteunende tool en een rekentool, allemaal vrij beschikbaar.

Penvoerder: HAN University of Applied Sciences

De Nederlandse semi-trailersector staat onder toenemende druk door Europese regelgeving zoals VECTO, CSRD en elektrificatie. Hoewel mkb-bedrijven al veel trailer-gebruikers-data verzamelen, hebben zij uitdagingen om deze data om te zetten in waardevolle, praktische inzichten voor Operation, Lifecycle en Design. BOLD-Data ontwikkelt en test een geïntegreerd raamwerk dat trailergegevens omzet in prestatie-indicatoren en beslissingsondersteunende tools door gebruik te maken van digitale technologieën. Door data te koppelen aan praktische beslissingen helpt het project mkb-bedrijven bij het verbeteren van operationele efficiëntie, naleving van regelgeving, verlengen van de trailers levensduur en het ontwerpen van duurzame, toekomstbestendige trailers. Dit versterkt de positie van de sector.

Penvoerder: HZ University of Applied Sciences

Kans Schoon onderzoekt hoe bestaande industriemotoren schoner en klimaatvriendelijker kunnen draaien door ze om te bouwen naar een tri fuel systeem: een slimme combinatie van diesel, hernieuwbare ethanol en hernieuwbare methanol. Zo kunnen agrariërs, bouwbedrijven en de scheepvaart hun huidige motoren blijven gebruiken, maar toch veel minder roet, stikstofoxiden en CO₂ uitstoten. Dit is belangrijk, omdat volledige elektrificatie voor zware toepassingen vaak nog te duur of praktisch onmogelijk is. Het project levert praktische ombouwregels, betrouwbare metingen en rekenhulpen op, zodat mkb bedrijven veilig kunnen investeren in betaalbare verduurzaming van hun machinepark.

 Penvoerder: HAN University of Applied Sciences

Om klimaatneutraal en circulair te bouwen, moeten biobased materialen op grotere schaal worden toegepast. Deze materialen slaan CO₂ op en kunnen vocht reguleren, vooral in zogenoemde dampopen gevelsystemen die gebouwen helpen veilig te drogen. Toch is het gedrag van warmte en vocht in zulke systemen complex, wat onzekerheid veroorzaakt bij ontwerp en uitvoering. Dit project ontwikkelt praktische richtlijnen en instrumenten waarmee mkb-bedrijven dampopen biobased gevels veilig en betrouwbaar kunnen ontwerpen en realiseren. Zo draagt het bij aan CO₂-reductie, klimaatadaptatie en betaalbare verduurzaming van de bouwsector.

Penvoerder: Hogeschool van Amsterdam

Dit project onderzoekt hoe XR kan worden ingezet als volwaardige co-creatieomgeving. Alle betrokkenen, moeten intuïtief kunnen ontwerpen in een hybride omgeving (fysiek en digitaal). Daarom dient de ontwerpinteractie zeer natuurlijk aan te voelen en dient de interactie aan te sluiten bij Europese Toegankelijkheidswet. Zo kunnen diverse stakeholders met uiteenlopende vaardigheden deelnemen. Hoe kunnen creatieve professionals efficiënter en effectiever tot slimme, intuïtieve fysieke oplossingen komen, in co-creatie met een breed palet aan ongetrainde gebruikers, binnen een toegankelijke multi-user XR-omgeving?

Penvoerder: HAN University of Applied Sciences