Genomineerden RAAK-award 2021 bekend

15 September 2021

Elk jaar reiken we een prijs uit voor het beste praktijkgericht onderzoek: de RAAK-award. Ook dit jaar heeft de jury 6 mooie projecten genomineerd voor de RAAK-award 2021. Hieronder stellen we de genomineerden aan je voor.

Inhoud

3M: Meer kansen Met Meertaligheid

Meertaligheid beperkte zich in het Friese onderwijsveld tot nu toe tot 2- en 3-talig onderwijs (Fries, Nederlands, Engels). Leerkrachten krijgen echter in toenemende mate te maken met een instroom van anderstalige migrantenleerlingen. De omgang met migrantentalen in het onderwijs is voor veel leerkrachten een uitdaging.

Binnen het 3M-project onder leiding van lector Joana Duarte (NHL Stenden) werkten 30 leerkrachten van 14 basisscholen aan het ontwikkelen van een innovatieve aanpak voor meertalig onderwijs. Deze aanpak biedt zowel een kader voor de waardering en het gebruik van verschillende migrantentalen, als voor een samenhangend gebruik van het Nederlands, het Fries en het Engels.

Het project leverde een concreet onderwijsmodel voor inclusief onderwijs, een toolbox met meer dan 70 meertalige lesactiviteiten voor leerlingen van 4-12 jaar en open source digitale tools die leerkrachten ondersteunen bij de erkenning en het benutten van alle thuistalen van hun leerlingen. De toolbox is openbaar beschikbaar is voor alle scholen, binnen en buiten het project. Het project biedt zo concrete oplossingen om op taal gebaseerde kansenongelijkheid te bestrijden.

Firebot

Om de veiligheid van brandweermensen te verbeteren, wordt steeds vaker gebruik gemaakt van op afstand bestuurbare blusrobots. De wens is om deze blusrobots op gevaarlijke plekken in te zetten, waardoor letselschade bij brandweermensen wordt voorkomen. Hiervoor is nieuwe technologie nodig om op afstand in hete, rokerige omgevingen te kunnen navigeren. Daarnaast moeten brandweermensen getraind worden zodat ze de robots kunnen inzetten als een volwaardig lid van het brandweerteam.

In het project Firebot heeft het onderzoeksteam van Saxion onder leiding van Roy de Kinkelder samen met de Universiteit Twente, 4 veiligheidsregio’s, de industrie en het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) deze aspecten onderzocht. Aan de hand van gebruikersinterviews, state-of-the-art-technologieontwikkeling, succesvolle oefeningen en de inzet van studenten is de blusrobot uitgerust met 3D-warmtebeeldcamera’s die door rook kunnen kijken.

De brandweer kan hierdoor op afstand de situatie verkennen. De blusrobot ondersteunt de Officier van Dienst bij het nemen van beslissingen. Door gebruikersonderzoeken met brandweermensen, blusoefeningen en technologieontwikkeling heeft de brandweer de technologieontwikkeling omarmt en kan het veiliger haar werk uitoefenen.

Gezonde Peutermonden – De mondzorgcoach als JGZ innovatie

Tandbederf (cariës) is makkelijk te voorkomen en toch heeft bijna de helft van de 5-jarige kinderen cariës. Adviezen vanuit het consultatiebureau over mondzorg en tijdig bezoek aan een mondzorgprofessional zijn niet effectief gebleken. In het onderzoeksproject Gezonde Peutermonden (GPM) van lector Katarina Jerković-Ćosić worden daarom mondzorgcoaches ingezet op consultatiebureaus. Een mondzorgcoach ondersteunt en adviseert ouders tijdens reguliere bezoeken aan het consultatiebureau over de mondgezondheid van hun kind en preventie van cariës.

De start van GPM leidde tot een stormvloed aan vragen uit het werkveld over methoden, trainingen, materialen en naar hulp bij lokale samenwerkingsinitiatieven tussen mondzorg en jeugdgezondheidszorg (JGZ). Door de aandacht voor GPM is de mondzorgcoach een begrip geworden en in januari 2018 is het project uitgeroepen tot preventieproject van het jaar. Ook in België werd het succes opgepikt: daar werd een mondzorgcoach voor ouderen geïntroduceerd.

Momenteel werkt het onderzoeksteam van Hogeschool Utrecht aan het professionaliseren van kennis en producten, zoals een gebitgroeiboekje, om aan de vragen vanuit de JGZ te voldoen.

Hybride hergebruik kunststoffen

Het project Hybride hergebruik kunststoffen van het lectoraat Kunststoftechnologie van Windesheim is erin geslaagd methoden te ontwikkelen om onmogelijk te recyclen kunststoffen tóch te kunnen hergebruiken. Bij onmogelijk te recyclen kunststoffen kun je denken aan rotorbladen van windmolens, interieurpanelen van treinen, oude autobanden of mix-plastics die na sortering van afvalplastics overblijven. Deze materialen worden hergebruikt in nieuwe producten.

Niet alleen worden niet-recyclebare kunststoffen hergebruikt, de onderzoekers, onder aanvoering van associate lector Albert ten Busschen, hebben ervoor gezorgd dat de nieuwe producten aan het eind van hun gebruiksduur óók efficiënt te recyclen zijn: design for circularity. Een typisch resultaat van het project is de spoordwarsligger gemaakt van hergebruikte kunststoffen uit treinrevisies. Consortiumpartner NS werd hiervoor bekroond met de circulariteitsaward van 2021.

Bij het onderzoeksproject zijn 53 partners uit industrie, overheden, brancheverenigingen en kennisinstellingen betrokken. Al meer dan 40 studenten hebben bijgedragen in de vorm van een opdracht voor hun stage, afstuderen en minorprogramma’s.

Sensing Streetscapes: co-researching emerging technologies for enhancing urban design

Nieuwbouw moet vaak binnenstedelijk en daardoor in extreme dichtheden en hoogbouw gerealiseerd worden, waardoor de menselijke maat in het gedrang kan komen. Hoe beleven gebruikers deze veranderende straatruimte? Het onderzoeksproject Sensing Streetscapes van lector Frank Suurenbroek zette neuroarchitectuur en artificial intelligence in om hier antwoord op te geven.

Bijvoorbeeld door eyetracking in te zetten. Welke patronen zijn gelinkt aan de architectuur van de straat? En welke aanpassingen in het ontwerp van de straat verminderen de impact van extreme dichtheid en hoogbouw? Deze data heeft het lectoraat Bouwtransformatie en Urban Analytics van Hogeschool van Amsterdam ingezet om de ontwerppraktijk te innoveren.

Door best practices op een rij te zetten, de gebruiker te interviewen en neuroarchitectuur in te zetten, staat de gebruiker weer centraal. Dit helpt de opdrachtgever om de juiste vragen te stellen en de ontwerper om te laten zien hoe het uitpakt. Zo zet Sensing Streetscapes nieuwe technologieën in om het architectenberoep te vernieuwen.

Zie en hoor de cliënt: Het herontwerpen van vragenlijsten voor mensen met neurogene communicatiestoornissen ten gevolge van een Niet-Aangeboren Hersenletsel

Cliënten met een communicatiestoornis als gevolg van een Niet-Aangeboren Hersenletsel (NAH) ervaren vaak problemen bij het invullen van vragenlijsten van zorgprofessionals. Deze cliënten begrijpen de vragen niet en vullen zomaar iets in, waardoor de uitkomsten geen valide beeld geven. Daarnaast wordt deze kwetsbare groep zo niet betrokken bij het eigen zorgproces, met als gevolg dat het zorgpad niet de juiste richting krijgt.

Dit onderzoeksproject van Ruth Dalemans (Zuyd Hogeschool) onderzocht hoe vragenlijsten van zorgprofessionals begrijpelijker gemaakt kunnen worden. 4 lectoraten vanuit 3 verschillende hogescholen werkten samen met experts vanuit verschillende domeinen en opleidingen (taal, datavisualisatie, design), onderzoekers, docenten, studenten, zorgprofessionals én eindgebruikers aan communicatievriendelijke vragenlijsten in de zorg.

Dit heeft geresulteerd in gevalideerde ontwerpregels voor het (her)ontwerpen van vragenlijsten. Ook zijn 3 bestaande vragenlijsten binnen 3 zorginstellingen communicatievriendelijk herontworpen en getest op contentvaliditeit en betrouwbaarheid. Deze vragenlijsten en (her)ontwerpregels zijn praktijkgericht en zorgen voor een duidelijke verbetering in cliëntgerichte zorg.