SPRONG-versnelling: AI-opschaling in het publieke domein

Met SPRONG-versnelling: AI-opschaling in het publieke domein wil Regieorgaan SIA praktijkgericht onderzoek, opgedane kennis, en ervaringen op het gebied van een samenhangende en toekomstbestendige digitale overheid samenbrengen en versterken in een multidisciplinaire SPRONG-groep.

Deze SPRONG-versnelling heeft een verkorte looptijd van 4 jaar (in plaats van 2 fases van elk 4 jaar) en bouwt voort op bestaande onderzoeksnetwerken en SPRONG-groepen van hogescholen.

Alleen hogescholen waarvan de bij de aanvraag betrokken lector lid is van het lectorenplatform PRIO, kunnen als hoofdaanvrager optreden in deze aanvraag. Lectoren van 17 hogescholen, die zijn verenigd in het lectorenplatform PRIO (Praktijkgericht ICT-onderzoek), bundelen hun krachten vanuit verschillende wetenschapsgebieden aan multidisciplinaire vraagstukken en ambities gericht op het sneller, verantwoord en duurzaam opschalen van AI-oplossingen in het publieke domein. 

Zij beschikken over massa en daadkracht en hebben een kartrekkende rol en aantoonbare expertise als het gaat om deze thematiek. Regieorgaan SIA ondersteunt het platform. 

Eisen aan consortiumpartners

• Bij een aanvraag voor deze SPRONG-versnelling moeten ten minste 3 hogescholen betrokken zijn. Het consortium bestaat verder uit relevante mbo-instellingen, patiënten- en brancheorganisaties.
• Alle partners die bijdragen aan het onderzoek van de onderzoeksgroep, zijn consortiumpartners.
• De financiële bijdrage door partners is ten minste 50% van het subsidiebedrag. Alle consortiumpartners (ook de hogescholen) dragen hieraan bij. Dit kan zowel in geld of in natura plaatsvinden.
• Bij aanvang van het beoogde traject hebben alle consortiumpartners het aanvraagformulier getekend en hiermee hun deelname aan het consortium verzekerd. Ook zijn zij opgenomen in de begroting.
• Daarnaast kunnen partijen aansluiten die niet op de begroting staan of het aanvraagformulier tekenen.

Bij een aanvraag zijn ten minste 3 hogescholen betrokken. Een hogeschool mag onbeperkt als mede-aanvrager optreden binnen het SPRONG-programma van Regieorgaan SIA. Je kunt maximaal € 2 miljoen aanvragen voor een periode van 4 jaar.

De partners in de SPRONG-groep, waaronder de hogescholen zelf, dragen minimaal 50% bij aan de totale trajectkosten. Dit kan in geld of in natura. De totale trajectomvang is dus € 4 miljoen. Met deze regeling financieren we nadrukkelijk een onderzoeksgroep, geen onderzoek.

• De sluitingsdatum voor deze ronde is 15 september 2026, 14.00 uur CEST.

Criteria

De beoordelingscommissie beoordeelt aanvragen voor deze financiering op 2 criteria.

Criterium 1: kwaliteit consortium

In welke mate draagt het consortium bij aan de Nederlandse Digitaliseringstrategie?

• Het consortium heeft aantoonbare expertise om een relevante bijdrage te kunnen leveren aan de ambities zoals geformuleerd in de Nederlandse Digitaliseringsstrategie.
• Het consortium laat zien hoe zij zich, bij het proces van vraagsturing gedurende de komende jaren, laat voeden door vraagstukken uit de regionale context en deze afstemt met (kennis)instellingen in de regio.
• Het consortium staat niet geïsoleerd. Dit blijkt uit de relaties die er zijn met relevante initiatieven in de regio en/of elders in Nederland.

Criterium 2: kwaliteit SPRONG-groep

In welke mate is het haalbaar dat de SPRONG-groep doorgroeit naar een krachtig en duurzaam onderzoeksnetwerk binnen een periode van 4 jaar?

• De SPRONG-groep heeft een herkenbaar en afgebakend onderzoeksprofiel dat aantoonbaar wordt ondersteund door het profiel en de strategie van de hogescholen.
• De SPRONG-groep is duurzaam, voldoende omvangrijk en gebouwd op basis van een volledig functiehuis, met lectoren, hbo-postdocs, promovendi, docent-onderzoekers, praktijkprofessionals en studenten waaraan op adequate wijze leiding wordt gegeven.
• De SPRONG-groep initieert nieuwe en onderhoudt duurzame (strategische) samenwerkingsverbanden met relevante praktijkpartners en het onderwijs, en is in staat om externe (project)financiering uit verschillende bronnen te realiseren.
• De SPRONG-groep heeft een kwalitatief goed onderzoeksproces, conform methodologische regels, onderzoeks- en beroepsethiek en waarden die binnen het vakgebied en onderzoeksdomein gelden. Hiertoe behoren ook een gestructureerde werkwijze voor datamanagement en een regelmatige en systematische evaluatie van de onderzoeksprocessen.
• De SPRONG-groep heeft impact op de beroepspraktijk, het onderwijs en het onderzoeksdomein en weet deze impact structureel in kaart te brengen.

Procedure

Het beoordelingscriterium kwaliteit consortium telt voor 40% mee en de kwaliteit SPRONG-groep voor 60%. De verschillende onderdelen per criterium zijn allemaal even belangrijk. De 2 afzonderlijke criteria krijgen een score tussen de 1 en 6, waarbij 6 de hoogste score is. De totale score is het gewogen gemiddelde van de beide scores. Om in aanmerking te komen voor subsidie moeten beide criteria minimaal met een 4,0 of hoger beoordeeld worden.

Achtergrond

De Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) beschrijft hoe de overheid werkt aan een samenhangende en toekomstbestendige digitale overheid. Het uitgangspunt is dat overheden niet langer los van elkaar opereren, maar meer als 1 geheel functioneren.

Belangrijke uitgangspunten zijn het hergebruik van bestaande digitale oplossingen en implementatiemethodieken, veilige en betrouwbare digitale systemen, en een dienstverlening die aansluit op de behoeften van bijvoorbeeld burgers en ondernemers.

Om publieke organisaties te helpen AI verantwoord en structureel toe te passen, is een landelijke kennisinfrastructuur nodig die kennis bundelt, opschaling versnelt en organisatorische barrières verkleint. Hierbij richten we ons op 6 maatschappelijke domeinen:

1. Publieke dienstverlening
2. Informatiehuishouding
3. Aanpak van ondermijning
4. Ruimtelijke ordening en woningbouw
5. Energievoorziening
6. Gezondheid & zorg

Regieorgaan SIA werkt op dit thema samen met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (DG Digitalisering en Overheidsorganisaties & DG Ruimtelijke Ordening), ministerie van Justitie en Veiligheid (DG Ondermijning/ IKS) en ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (via het Dutch Metropolitan Innovations (DMI) Ecosysteem, een publiek-private samenwerking van Rijk, decentrale overheden, bedrijfsleven en kenniswereld). Gezamenlijk willen deze partijen praktijkgericht onderzoek en kennisdeling versterken gericht op verantwoorde AI-toepassingen, zodat deze sneller en breder kunnen worden opgeschaald en toegepast binnen publieke organisaties. Daarvoor zet Regieorgaan SIA onder andere de regeling SPRONG-versnelling: AI-opschaling in het publieke domein in.

Thema

Het hierboven genoemde Nederlandse Digitaliseringsstrategie is het primaire thematische kader voor deze regeling. Aanvullende relevante en strategische invalshoeken, beleidsdocumenten en -agenda’s zijn, onder andere de Kennis- en Innovatieagenda Veiligheid 2024-2027 (missie 1: integrale aanpak van georganiseerde criminaliteit), de meerjarenvisie Zicht op Nederland, het Programma Innovatie en Opschaling Woningbouw en De Samenwerkingsagenda Toekomstbestendige Gebiedsontwikkeling, waarin datagedreven werken, AI-toepassingen en digitale gebiedsontwikkeling centraal staan.

De toekomstige SPRONG-groep sluit ook aan bij het Kader voor de verantwoorde inzet van AI en algoritmes, waarbij de nadruk ligt op zorgvuldige besluitvorming en borging van publieke waarden.

Cofinanciering en partners

We krijgen veel vragen over de cofinancieringseisen en partnereisen voor SPRONG. Bekijk onze aanvullende toelichting op deze eisen.

Algemene subsidievoorwaarden

Als aanvrager ben je verantwoordelijk voor het maken van afspraken met de consortiumpartners over de toegang tot en de rechten op onderzoeksresultaten en, indien van toepassing, over intellectueel eigendom. Ook maak je afspraken over open access publicaties en de ethische aspecten van je onderzoek.

Start en uitvoering traject

Is je aanvraag toegekend? Dan start je traject binnen 6 maanden na toekenning van de aanvraag en uiterlijk 30 juni 2027.

Regieorgaan SIA wil samen met de gehonoreerde SPRONG-groep en de programmacommissie de ontwikkeling monitoren op een wijze die past bij de groep. Aan het begin van het traject stelt een SPRONG-groep op basis van een 0-meting zelf per ontwikkelaspect (zie het document over de ontwikkelfasen op de pagina SPRONG thematisch) een monitoringskader vast.

In een startgesprek met de commissie wordt verder bepaald hoe de SPRONG-groep aan de hand van de opgestelde ontwikkelaspecten wil groeien en hoe de commissie daarin kan begeleiden. Jaarlijks bespreekt de SPRONG-groep de voortgang met een aantal leden van de programmacommissie.