15 SPRONG-groepen door naar fase 2

Met SPRONG stimuleert Regieorgaan SIA onderzoeksgroepen om zich in 8 jaar te ontwikkelen tot een krachtige onderzoeksgroep.

Een SPRONG-groep krijgt € 1 miljoen per 4 jaar van het totale SPRONG-traject. Met SPRONG doet Regieorgaan SIA een grote investering in de onderzoeksinfrastructuur van het praktijkgericht onderzoek van hogescholen.

Expertisenetwerk Systemisch Co-design (ESC)

Het Expertisenetwerk Systemisch Co-Design (ESC) groeide onder leiding van Hogeschool Inholland in 4 jaar uit tot een nationaal netwerk dat hogescholen en 38 partners verbindt rond systemisch en ontwerpgericht werken. Met de methodiek Systemisch Co-Design helpt ESC betrokkenen complexe maatschappelijke vraagstukken gezamenlijk verkennen zonder vooraf bepaalde oplossingen. Via diverse programma’s deelt ESC kennis en ontwikkelt leeromgevingen. In de volgende fase verdiept het netwerk de methode, ontwikkelt toegankelijke kennisproducten en werkt aan duurzame verankering via een Centre of Expertise-constructie.

PREVENT integrale wijkgerichte preventie

PREVENT is een SPRONG-groep van de Hogeschool Utrecht, Hogeschool van Amsterdam en diverse praktijk-, beleid- en onderzoeks­partners. Samen werken zij aan integrale, wijkgerichte preventie om iedereen – juist in kwetsbare wijken – gezond en veerkrachtig te laten leven. In wijk-fieldlabs ontwikkelen inwoners, professionals, studenten en onderzoekers nieuwe preventieve oplossingen om te bouwen aan sterkere, gezondere leefomgevingen. De kennisagenda richt zich op samenwerking, participatie en inclusie. De SPRONG-groep sluit hiermee aan bij de KIA Gezondheid & Zorg.

Kansen met Data (KmD): duurzaam datagedreven werken in organisaties

Kansen met Data (KmD) is een SPRONG-groep van Windesheim en HAN University of Applied Sciences die organisaties helpt duurzaam datagedreven te werken. Dankzij SPRONG-financiering groeide het netwerk regionaal, landelijk en Europees, en werd het profiel aangescherpt. KmD richt zich op analytics, analytical leadership en data-readiness. Door financiële beperkingen verschoof de focus van groei naar kwaliteitsversterking. De impact op het onderwijs is groot, met onder andere een nieuwe master Data Driven Business. Voor de toekomst formuleert KmD 7 hoofdactiviteiten om de ambitie verder te concretiseren.

The Circular SPRONG

The Circular SPRONG (CS) van Fontys en Avans versterkt de circulaire transitie in Noord-Brabant. In de eerste fase ontwikkelden Living Labs met studenten, onderzoekers en bedrijven circulaire oplossingen die bewustwording en onderwijsvernieuwing stimuleerden. In fase 2 groeit CS uit tot een regionaal expertisecentrum met langere, inclusieve leeromgevingen, kennis­synthese en -deling, een gezamenlijke master Sustainability Transitions en het UpNew-platform. Zo ontstaan blijvende netwerken, praktische tools voor bedrijven en beleidsadvies voor een veerkrachtige circulaire economie.

DIGIREAL Research, Development and Innovation Center on Digital Realities for Societal-Economic Impact

Digireal ontwikkelt en onderzoekt digitale werkelijkheden voor leren, besluitvorming en samenwerking rond complexe maatschappelijke opgaven. Het richt zich op drie innovaties: virtuele mensen voor empathie en gesprekken, immersieve ervaringen voor teamtraining en digitale tweelingen voor ruimtelijke planning. Toepassingen liggen in zorg, veiligheid, media, onderwijs en duurzaamheid. BUas en Fontys werken hierin samen met MINDLABS en diverse partners. Digireal levert opschaalbare pilots, leerpaden, ethisch ontwerp en bewezen maatschappelijke impact binnen regionale en nationale kennisinfrastructuren.

Responsible Applied AI (RAAIT)

De SPRONG-groep Responsible Applied AI (RAAIT) verenigt 3 hogescholen (penvoerder: Hogeschool van Amsterdam) en meer dan 30 partners om een nationaal onderzoeksnetwerk voor verantwoorde AI-toepassingen te ontwikkelen. In fase 1 ontstonden de RAAIT-toolbox, het manifest en domeincommunities in publieke diensten, creatieve industrie en marketing & retail. Het netwerk bouwde tools, organiseerde congressen en startte masterprogramma’s. In fase 2 richt RAAIT zich op professionalisering, kennisdeling en impact, met als doel uit te groeien tot hét nationale centrum voor Responsible Applied AI.

Verbeelding in Transities

SPRONG-groep Verbeelding in Transities van penvoerder Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten bestaat uit 8 lectoraten van 4 Amsterdamse hogescholen en werkt samen met culturele en maatschappelijke organisaties, overheden en gemeenschappen. De groep ontwikkelt creatieve ruimte en methoden die bijdragen aan een duurzamere, veerkrachtigere en inclusievere samenleving. In fase 1 werden creatieve interventies ontwikkeld, resulterend in een gedeelde taal, ethiek en werkwijze, vastgelegd in een manifest. In fase 2 verschuift de focus naar artistieke en ontwerpende werkwijzen duurzaam inbedden in beleid, onderwijs en publieke instellingen.

Digital Driven Manufacturing 2.0

In eerste fase van SPRONG Digital Driven Manufacturing (DDM) van Saxion is een stevig fundament gelegd. 3 kennislijnen (Sensing, Digital Twinning en Fabrication) zijn uitgewerkt in lectoraten, de verbinding met onderwijs en werkveld is versterkt en er zijn belangrijke stappen gezet in kwaliteitsborging, impactmeting en externe financiering. Leerpunten uit fase 1 leiden tot scherpere doelen voor de tweede fase. Hierin zet SPRONG-DDM de stap van momentum naar duurzame verankering: van losse projecten naar structurele, AI-gedreven publiek-private samenwerking, die de maakindustrie in Oost-Nederland naar een hoger niveau tilt.

Verduurzaming chemie

De chemische sector moet sterk verduurzamen om Nederlandse klimaat- en circulaire doelen te halen. Het SPRONG-consortium van Hanze, NHL Stenden Hogeschool, Zuyd Hogeschool en de Rijksuniversiteit Groningen versnelt de biobased transitie met fundamenteel en toegepast onderzoek. Biomassa en CO₂ worden omgezet in hernieuwbare chemische intermediairen ter vervanging van petrochemische producten. Het traject versterkt samenwerking, onderwijs en regionale economie. Uiteindelijk ontstaat een centrum van internationale statuur dat innovatie, valorisatie en verduurzaming van de chemie stimuleert.

Decentrale Waterstof

HAN University of Applied Sciences en Saxion bundelen hun ambities op het gebied van energietransitie binnen het SIA SPRONG‑programma in de onderzoeksgroep Decentrale Waterstof. Deze groep richt zich op systeemintegratie en het ontwikkelen van decentrale waterstofoplossingen, met aandacht voor techniek én toepassing. In 8 jaar groeien zij met regionale partners uit tot een sterke groep met Europese zichtbaarheid. De focus verschuift naar waterstofdragers en industriële toepassingen. Het traject sluit aan bij regionale initiatieven en krijgt brede steun in Oost‑Nederland.

Circulaire Kunststoffen

De SPRONG-groep Circulaire Kunststoffen (penvoerder NHL Stenden Hogeschool) ontwikkelt oplossingen voor de groeiende kunststofvraag en afvalberg, gericht op een circulaire economie. In fase 1 bouwde de groep vanuit Noord‑Nederland, samen met Chemport Europe en Greenwise Campus, een sterk fundament met doorbraken in circular design, (re)processing en biobased polymeren. In fase 2 sluiten Zuyd Hogeschool en Chemelot aan, waardoor opschaling, ecosysteemversterking en startupgroei versnellen. De groep groeit zo uit tot een nationaal en internationaal toonaangevende speler.

Sustainable cities & regions (SURE) - Wij maken de sprong!

SURE richt zich op de complexe uitdagingen van de energietransitie en verduurzaming van de gebouwde omgeving, met een centrale rol voor bewoners. Hogeschool Utrecht en de Hanze bouwen een transdisciplinair SPRONG‑netwerk dat experimenteergebieden ondersteunt via co-creatie. In de eerste fase groeiden onderzoeks­capaciteit, netwerk en tools sterk. In fase 2 werkt SURE aan strategie, organisatie, leernetwerken, geïntegreerde energietransitietools en een gebiedsgerichte aanpak. Projecten vormen hierbij het hoofd­podium voor samenwerking en ontwikkeling.

Greening Corridors

De Nederlandse logistiek- en transportsector vormt een economische pijler maar staat onder druk door groei, klimaatdoelen en geopolitieke risico’s. De SPRONG-groep Greening Corridors (onder leiding van Hogeschool Rotterdam) werkt met kennisinstellingen, overheden en bedrijven aan schone, circulaire en digitale logistieke corridors. Na een sterke opbouwfase met Living Labs en Learning Communities richt fase 2 zich op verankering via capaciteitsoptimalisatie, zero‑emissie en autonome modaliteiten, datagedreven logistiek en circulaire ecosystemen. Greening Corridors groeit zo uit tot een duurzaam, impactgericht kennis- en innovatieplatform.

CIRcular transition through COLLABoration in the metropolitan region Amsterdam (CIRCOLLAB)

Met CIRCOLLAB zetten de Hogeschool van Amsterdam en Windesheim samen met 30 werkveldpartijen in op versnelling van de overgang naar een circulaire economie in de metropoolregio Amsterdam. In fase 2 richt het programma zich op het versterken van de profilering van de SPRONG-groep, het verstevigen van het netwerk en het vergroten en duiden van de impact van onderzoek. De focus ligt hierbij op waardeketens in de bouw en van consumptiegoederen (meubels, textiel en elektronica). Deze leerthema’s staan centraal: hoe betrekken we mensen bij de transitie, en hoe zorgen we voor nieuwe vormen van samenwerking en ondernemerschap die systeemverandering mogelijk maken?

Delta Platform

Problemen als verzilting, droogte, overstromingsrisico’s en watervervuiling vragen om nieuwe oplossingen. In het licht van deze context is de oorspronkelijke samenwerking tussen HZ University of Applied Sciences en Hogeschool Van Hall Larenstein uitgebreid tot een SPRONG-groep van zes hogescholen, met ook Hogeschool Utrecht, HAS green academy, Hogeschool Rotterdam en HAN University of Applied Sciences. Onder de naam Delta Platform ontwikkelt de onderzoeksgroep zich met relevante consortiumpartners tot een duurzaam gefinancierd nationaal expertisecluster op watergerelateerde vraagstukken. De SPRONG-groep richt zich op drie kernthema’s: waterveiligheid, waterbeschikbaarheid en waterkwaliteit en draagt bij aan de KIA Landbouw, Water en Voedsel.