17 projectaanvragen RAAK-mkb toegewezen

In de ronde van september 2025 van onze financieringsregeling RAAK-mkb zijn 17 van de 41 aanvragen toegewezen. De lectoren en onderzoekers van hogescholen gaan in RAAK-mkb-projecten samen met mkb-ondernemingen aan de slag om tot kennis en innovatie te komen die bijdragen aan het oplossen van uitdagingen in het mkb.

Jorick Bruins, programmamanager RAAK-mkb bij Regieorgaan SIA: “Ik blijf me altijd verbazen over de grote verscheidenheid van het praktijkgericht onderzoek in onze RAAK-projecten. Zo zag ik een groot aantal aanvragen uit de technische branches en aanvragen die onze samenleving verder gaan verduurzamen. Maar ook aanvragen die ondernemers helpen mensen waardig zelfstandig te wonen of helpen bij het waardig afscheid nemen van dierbaren. Het geeft me altijd het gevoel dat we, met het subsidiëren van deze prachtige projecten, onze samenleving weer een stukje beter maken.”

Smart Farming: Duurzame Witlof 

Witlof is een Europese groente met bittere smaak en goede bewaarbaarheid, vooral geproduceerd in België, Frankrijk en Nederland. De teelt bestaat uit het telen en koelen van penwortels en vervolgens het forceren in het donker tot een oogstrijpe krop. De sector kampt met hoge kosten, personeelstekorten en minder gewasbeschermingsmiddelen, maar ziet kansen in reststroomverwerking en minder uitval. Dit RAAK-mkb-project ontwikkelt LCA-updates en TRL5-prototypes voor automatisering en valorisatie.

Penvoerder: Hogeschool Inholland

Uitgesproken… Gespreksvoering voor uitvaartbegeleiders en ritueelbegeleiders

Bij het voorbereiden van een uitvaart voeren uitvaartprofessionals complexe gesprekken met betrokkenen om passende rituelen en symbolen te bepalen. Deze gesprekken zijn belangrijk voor zowel de werkrelatie als de rouwverwerking, maar professionals ervaren regelmatig handelingsverlegenheid en behoefte aan verdere professionalisering. Dit onderzoek analyseert real-life gesprekken om blinde vlekken, verbeterpunten en best practices te ontdekken. Het doel is een reflectietoolkit te ontwikkelen die professionals, opleidingen en beroepsverenigingen ondersteunt in voortdurende deskundigheidsbevordering.

Penvoerder: Hogeschool Utrecht

Hang Loose: Naar een erkend aangepast surfaanbod voor jongeren

Hang Loose verenigt surforganisaties, zorg- en welzijnsinstellingen, opleidingen en sportpartners om een erkend surfaanbod te ontwikkelen voor jongeren met fysieke aandoeningen, ASS, ADHD en angst- of stemmingsstoornissen. Aangepast surfen blijkt hun mentale gezondheid, zelfvertrouwen en sociale verbinding te versterken, maar structurele inbedding ontbreekt. In co-creatie met onder andere jongeren en surfinstructeurs wordt een modulair aanbod ontwikkeld, getest en verbeterd, met materialen, implementatieplan, businesscase en inzichten voor duurzaam, inclusief sportaanbod.

Penvoerder: Hogeschool Inholland

Driving disruption in circular transition; How can Dutch automotive SMEs navigate risks and opportunities with the impact of Chinese EVs?

Mkb‑bedrijven in de automotive aftermarket staan onder druk door de overgang naar circulaire businessmodellen en concurrentie van goedkope Chinese EV’s. Ze missen vaak strategieën en tools om circulariteit effectief toe te passen. Dit project onderzoekt hoe zij via toeleveringsketenstrategieën efficiënter en veerkrachtiger kunnen worden, inspelen op marktveranderingen en circulariteit integreren. Samen met partners worden oplossingen ontwikkeld voor marktvoorspelling, risicobeheer, technologie‑toegang en circulaire strategievorming, gericht op een toekomstbestendige sector.

Penvoerder: Fontys Hogeschool

Techno-ethische reflectie in AI-innovatieprocessen van het mkb

Steeds meer mkb-bedrijven gebruiken AI, zoals slimme software, drones of zorgtechnologie. Dit heeft invloed op klanten, medewerkers en de samenleving. Veel ondernemers hebben vragen over privacy, verantwoordelijkheid en eerlijk gebruik van AI. Grote organisaties hebben hiervoor regels, maar het mkb niet. Dit project ontwikkelt daarom een eenvoudige en blijvende aanpak voor werkvormen en automatisering met behulp van gamificatie. Het onderzoeksteam test deze bij bedrijven. Het resultaat is een praktische toolkit voor verantwoorde en toekomstbestendige AI.

Penvoerder: Fontys Hogeschool

Biobased Installatieloze WoonGebouwen

De CO₂-uitstoot van nieuwe woningen is sterk gedaald door elektrische warmtepompen, maar deze elektrificatie zorgt ook voor hogere bouwkosten, gebruik van schaarse metalen en problemen op het stroomnet. Terwijl de energie voor verwarming daalt, blijft de milieu-impact van bouwmaterialen zoals beton en baksteen hoog. Dit project onderzoekt hoe woningen zonder installaties gebouwd kunnen worden, met slimme ontwerpen, biobased materialen en adaptieve gevels met soft robotics. De oplossingen worden getest met simulaties, materiaalproeven en prototypes.

Penvoerder: Hogeschool van Amsterdam

Groene Schaduwmakers: Klimaatadaptieve constructies voor versteende stedelijke ruimtes

Door klimaatverandering worden steden steeds heter. Mkb‑ondernemers willen helpen om de openbare ruimte koeler en leefbaar te maken. Bomen geven schaduw, maar kunnen niet overal geplant worden. Daarom groeit de interesse in groene schaduwmakers: begroeide constructies die schaduw, verkoeling en biodiversiteit bieden. Gemeenten en mkb’ers hebben nog veel vragen over ontwerp, beheer en effectiviteit. Het project Groene Schaduwmakers ontwikkelt en test in 3 pilots duidelijke ontwerpregels en inzichten om deze oplossingen veilig op te schalen.

Penvoerder: Hogeschool van Amsterdam

Consumenteninterventies voor Levensduurverlenging in de Fashion E-commerce

De mode-industrie heeft veel negatieve impact op het milieu. Steeds meer fashionwebwinkels willen duurzamer werken met reparatie, tweedehands verkoop en hergebruik, maar vooral mkb‑bedrijven vinden het moeilijk om klanten gebruik te laten maken van deze mogelijkheden. Ook maken nieuwe Europese regels circulair werken noodzakelijk. In dit project onderzoeken webwinkels, brancheorganisaties en hogescholen daarom welke online gedragsinterventies klanten stimuleren. De resultaten leveren praktische richtlijnen, materialen en voorbeelden op, zodat mkb-fashionwebwinkels toekomstbestendig en circulair kunnen worden.

Penvoerder: Hogeschool van Amsterdam

Digital Human-keuzekompas -via verantwoorde keuzes naar waardevolle creaties

Organisaties willen hun dienstverlening tegelijk persoonlijk en schaalbaar houden. Digital Humans, levensechte AI‑personages, kunnen hierbij helpen, vooral in sectoren met personeelstekorten zoals zorg, onderwijs en publieke diensten. Voor creatieve mkb‑bureaus biedt dit kansen, maar er is weinig kennis over wanneer en hoe Digital Humans werkelijk waarde toevoegen. Dit project bundelt ervaringen, doet validatieonderzoek en ontwikkelt richtlijnen en een Keuzekompas, zodat mkb’ers verantwoord en effectief Digital Humans kunnen ontwerpen en inzetten.

Penvoerder: Hogeschool Rotterdam

GNSS-Denied RobGisTics: Toward Autonomous UAV-UGV Intralogistics in Industrial Environment

RoboGisTics helpt mkb-bedrijven om robots veilig en zelfstandig te laten werken in grote binnenruimtes, zoals magazijnen en stallen. Denk aan drones die automatisch voorraden scannen of grondrobots die dieren voeren. Omdat GPS binnen niet werkt, ontwikkelt het project slimme technologieën voor nauwkeurige plaatsbepaling en navigatie. RoboGisTics bouwt voort op eerdere succesvolle pilots en biedt een open-source oplossing die praktisch, schaalbaar en klaar is voor de industrie.

Penvoerder: Saxion

De Digitale Draad van Ariadne

De kledingindustrie is sterk vervuilend en recycling blijft beperkt. De Europese Commissie wil dit verbeteren met de Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR) en het Digitaal Productpaspoort (DPP). Dit paspoort geeft informatie over herkomst, materialen en hergebruik. Dit project onderzoekt met Tricorp-werkjassen hoe een schaalbaar DPP-systeem kan werken. Hierbij wordt gekeken naar wettelijke eisen, technische en sociale uitdagingen, praktische implementatie, schaalbaarheid en gedragsstimulering. Met partners wordt zo een integrale, duurzame digitale oplossing voor de textielsector ontwikkeld.

Penvoerder: Avans Hogeschool

Van snipper tot succes: duurzame vermeerdering van calla

Nederland is wereldwijd koploper in de productie van callaknollen, maar de sector kampt met grote uitval bij de vermeerdering door ‘snipperen’. Hierbij ontstaan snijwonden die infecties en plantverlies veroorzaken. Dit project onderzoekt de rol van de micro-organismen rond knol en bodem in plantgezondheid. Met DNA-technieken en praktijkproeven worden oorzaken en oplossingen in kaart gebracht. Dit leidt tot toepasbare handvatten, zoals gezondheidschecks, richtlijnen voor biostimulanten en waarschuwingssignalen voor risico’s. Zo ontstaat een duurzamere, weerbare teelt en blijft Nederland koploper.

Penvoerder: Hogeschool Leiden

Een gezamenlijke aanpak voor duurzamer poedercoaten

De poedercoatindustrie staat onder druk door stijgende energieprijzen en strengere regelgeving. Vooral mkb-bedrijven missen inzicht en tools om energieverbruik te monitoren en te verduurzamen. Dit project ontwikkelt gestandaardiseerde meetmethoden, praktische tools en koppelingen met bedrijfsdata om energie en CO2-profielen per product inzichtelijk te maken. Daarnaast worden verduurzamingsopties onderzocht en kennis breed gedeeld via een sectorbreed consortium. Het resultaat is een blauwdruk voor energiemanagement die bedrijven helpt efficiënter, duurzamer en toekomstbestendiger te worden.

Penvoerder: Saxion

RENAL-FOOD Verbetering van de voedingsbehandeling bij patiënten met chronische nierziekten

Veel patiënten met chronische nierschade eten te weinig door verminderde eetlust, dieetrestricties of dialyse. Hierdoor verdwijnen gezonde voedingsmiddelen uit het eetpatroon en ontstaan er tekorten aan eiwitten, vitamines en mineralen. Tegelijkertijd hebben veel patiënten juist overgewicht, mede veroorzaakt door minder beweging of stofwisselingsveranderingen. Opvallend is dat beide vaak samengaan: iemand kan te zwaar zijn én toch ondervoed. Dit project ontwikkelt samen met diëtisten en patiënten handvatten voor betere voedingsbehandeling.

Penvoerder: Hogeschool van Amsterdam

Lerende Ondernemersfamilies (LOF) voor een sterke leercultuur

Familiebedrijven zijn onmisbaar voor het Nederlandse mkb, maar leren en innoveren blijkt vaak ingewikkeld door de verwevenheid van familie- en bedrijfsbelangen. Bestaande instrumenten om een leercultuur te stimuleren, sluiten niet goed aan bij deze bijzondere context. In dit project wordt samen met ondernemers onderzocht hoe familiebedrijven een blijvende leercultuur kunnen ontwikkelen. Het doel is tools te ontwikkelen die inzicht geven in het leervermogen van families en een netwerk waarin familiebedrijven van en met elkaar leren.

Penvoerder: Fontys Hogeschool

(MYCO)coating boards

Dit project onderzoekt hoe myceliumcoatings kunnen bijdragen aan de brand- en vochtbestendigheid van biobased plaatmaterialen in de bouwsector. Omdat natuurlijke vezels gevoelig zijn voor brand en vocht, voldoen biobased platen vaak niet aan bouwstandaarden. Mycelium biedt een mogelijke oplossing dankzij zijn waterafstotende en brandwerende eigenschappen. Door optimale aanbrengmethoden te ontwikkelen, wil het project de toepasbaarheid en duurzaamheid van deze materialen vergroten zonder de biologische afbreekbaarheid en circulaire waarde in gevaar te brengen.

Penvoerder: Avans Hogeschool

Enabling Kitchen: een recept voor langer zelfstandig thuis koken met dementie

In dit project wordt onderzocht hoe een slimme begeleidende keuken ouderen met (beginnende) dementie kan ondersteunen bij het zelfstandig en veilig koken. Goed eten is essentieel voor gezondheid en zelfredzaamheid, maar koken wordt vaak moeilijk door achteruitgang in geheugen en planning. Samen met ouderen, mantelzorgers, zorgprofessionals en mkb-bedrijven worden praktische en gebruiksvriendelijke oplossingen ontwikkeld die moeten bijdragen aan langer zelfstandig thuis wonen met behoud van autonomie en kwaliteit van leven.

Penvoerder: HAN University of Applied Sciences