SPRONG-programma meerwaarde voor de ontwikkeling van praktijkgericht onderzoek
In 2025 is Regieorgaan SIA samen met onderzoeksinstituut DRIFT een evaluatietraject gestart voor het SPRONG-programma. Op basis van de evaluatie concludeert DRIFT dat SPRONG meerwaarde heeft voor de brede ontwikkeling van praktijkgericht onderzoek: het biedt legitimiteit, stabiliteit, kennis en netwerk, en heeft zo vele onderzoeksgroepen geholpen om te groeien.
In april 2026 is het evaluatietraject afgesloten met het rapport Een sprong in het diepe. Het rapport geeft de opbrengst weer van de reflexieve evaluatie van het SPRONG-programma, een programma dat onderzoeksgroepen de mogelijkheid biedt om uit te groeien tot een krachtige onderzoeksgroep. Aanleiding voor het traject was de afronding van de 8-jarige subsidie voor de eerste 4 SPRONG-groepen uit de pilot Vitaliteit & Gezondheid en de start van de 2e fase van 4 jaar voor SPRONG-groepen uit de generieke regeling.
Een SPRONG-groep heeft een veranderopgave. In netwerken tussen hogescholen in een consortium met praktijkpartners bouwt de SPRONG-groep aan nieuwe verbindingen en versterking van de infrastructuur en condities voor praktijkgericht onderzoek. Met als doel oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken te versnellen. De subsidie is opgedeeld in 2 fases van 8 jaar. Op dit moment bouwen 45 SPRONG-groepen aan krachtige en duurzame onderzoeksnetwerken in consortia met elk minimaal 2 hogescholen, de praktijk en andere onderzoeksinstellingen.
Terug- en vooruitkijken
Bij de reflexieve aanpak is de ontwikkeling van praktijkgericht onderzoek als startpunt genomen. In 3 bijeenkomsten gingen in totaal 60 verschillende deelnemers vanuit hogescholen en andere relevante organisatie in gesprek over de rol van het SPRONG-programma voor het praktijkgericht onderzoek. Dit deden de deelnemers door terug én vooruit te kijken. In elke sessie werd voortgeborduurd op de uitkomsten van de eerdere bijeenkomst. Dit leidde tot inzicht over wat SPRONG in beweging heeft gezet en tot een vooruitblik naar volgende stappen die mogelijk zijn. Deze inzichten vertaalde DRIFT in 3 actielijnen:
1. Delen wat werkt
SPRONG heeft een duidelijke focus door zich te richten op infrastructuur voor onderzoeksgroepen. Met die focus en de langjarige inzet is in de afgelopen jaren veel in beweging gezet, wat wordt gezien en gewaardeerd in het veld. Deel deze inzichten en draag zo onder andere bij aan het professionaliseren van onderzoeksgroepen.
2. Verbreed de blik op infrastructuur
Het verder institutionaliseren van praktijkgericht onderzoek vraagt om het gezamenlijk inrichten van condities op een collectief niveau voorbij de individuele onderzoeksgroep.
3. Aandacht voor cultuur
Vanuit de ervaringen van verschillende SPRONG-groepen en met oog voor de gewenste ontwikkeling van praktijkgericht onderzoek kan Regieorgaan SIA inzetten op een breder gesprek met het veld: wat vraagt het van ons om een kwaliteitscultuur te ontwikkelen waarin praktijkgericht onderzoek, onderwijs en de beroepspraktijk samen floreren?
Geleerde breed inzetten
Regieorgaan SIA gaat de komende tijd kijken hoe de opbrengt van het traject vertaalt kan worden naar concrete acties binnen én buiten het SPRONG-programma. Te denken valt hierbij aan nieuwe interventies en regelingen en een accentverschuiving in de ondersteuning van de SPRONG-groepen in de 2e periode van 4 jaar.
Binnen het SPRONG-programma ligt veel nadruk op samen leren. Regelmatig zijn er intervisiebijeenkomsten en jaarlijks organiseert Regieorgaan SIA een werkconferentie waar vertegenwoordigers van alle SPRONG-groepen aan de slag gaan met relevante thema’s zoals monitoring en netwerkvorming.
“Daarom sluit de methode van DRIFT zo goed aan bij ons”, aldus Roelof van der Weg (hoofd onderzoekskwaliteit). “Samen met de SPRONG-groepen leren we, evalueren we en sturen bij. De lessen uit het programma en uit dit evaluatietraject zetten we graag breder in om het praktijkgericht onderzoek nog krachtiger te maken.”